Kategoria: Etnografia

0
Akaitze Kamiruaga Markinan

Aratusteak joan dira, baina gaur egun Garizuma hasita gero be oihartzunak jarraitu egiten dau.

Barikuan, martiaren 10ean, Markinako Garaian alkarteak eratuta emon eban Akaitze Kamiruagak hitzaldia Bizkaiko aratusteei buruz Uhagon kulturunean.

Bizkaian hainbat herritan egiten dira Aratuste bereziak, tartean Markinan bertan. Herriko bereizgarriak Hartza, edo bertan esaten deutsien moduan ‘Otsoa’, eta eguneko zahagi-dantza dira. Baina guk geure-geuretzat ditugun ezaugarriok beste leku askotan be antzeko itxuran agertzen dira.

Hori dana aitatu dau Akaitzek hitzaldian eta bai gustura hartu be bertara hurreratu diranak.

0

Aurten euskal kultura modu ludikoan zabaltzeko tallerrak lantzen gabiz Begoñazpi ikastolan. Programa zabala da, euskal kultura orokorrean hartuta. Bigarren hiruhilekoan barriro be hainbat gai landuko dira, mailaz maila umeen adinera eta curriculumera egokituta.

Sasoia halangoa dalako, maila batzutan Aratusteen ganeko edukiak landuko dira, bakotxaren ikuspegia ezbardina dala.

Baina osterantzekoak be erakutsiko dira: egurra lantzea, ogia eta gaztaia egitea, irratigintza… Gai oso interesgarriak danak, hizlari egoki-egokiakaz.

0
Etniker Euskalerriko zuzendaritza-batzordea Labayru Fundazioan. Derio, 1995. Aurre-aurrean, Miren Goñi.

Miren Arantzazu Goñi Auzmendi, Mirentxu etxeko eta hurrekoentzat, Tolosan jaio zan (1925) eta Bergaran hil barri da (2017).

Ahiztea, Karmele Goñi, etnografoa ebala-ta, don Jose Miguel de Barandiaranegaz hartu-emonean jarri eta holan sartu zan bera be etnografiaren munduan. Josu Oregigaz ezkondu zanean Bergarara joan ziran biziten, eta Mirenek Elosua auzoko ohiturak eta bizimodua batzeari ekin eutsan. (gehiago…)

0
Barandiaran Sara Etxean. Ataun, 1987. Ángel Alonso. Labayru Fundazioko Argazki Artxiboa.

Abenduaren 21ean José Miguel de Barandiaranen heriotzaren 25. urteurrena bete zan. Etniker Taldeetan (José Miguelek berak sortutako izena, ‘etnografiako ikerketa’ esateko) etnografian jarduten dogunok esker oneko zorra daukagu beragaz. Taldeok sortu ezeze, disziplina bera guztiz aldatu eban, ordura arte ikuspegi erromantiko eta mugatuan landu zan eta. Barandiaranek ikuspuntu barria emon eutsan etnografiari, zientziaren ikuspegia, metodo sistematikoa ezarri, eta batez be, pentsakera guztiz zabalean oinarrituta. Halan jarri eban gure kultura Europakoaren barruan. (gehiago…)

0

Abenduaren 22an aurkeztu dogu Zamudioko Kultur Etxean, Geureak bildumako seigarren alea, Zamudio: bizimodua eta ohiturak liburua. Bertan batu dira egitasmoan parte hartu daben lekukoak, udaleko ordezkariak, Lagatzu Euskera Taldeko kideak eta Labayru Fundaziokoak.

Egitasmo hau 2013an egin zan ikerketa etnografikoaren bigarren emaitza dogu. Bertan hamar kapitulutan banatuta Zamudioko herri ondare etnografikoa eta linguistikoa batu dira. Kasu honetan, kapitulu bakotxaren amaieran laburpena dago, bai gazteleraz eta bai ingelesez.

Lana burutzeko 30 lekuko aukeratu eta 60 orduko bideo-grabazinoak egin ziran herrian. Informanteek emondako testigantzetan oinarrituta dago lan hau, euren bizipenak eta euren oroitzapenak dira liburuaren mamina. Azken baten XX. mendean Zamudiok egin dauan bilakaerea azaltzen da. Tarte horretan gizarteak eta herriak berak aldaketa itzelak ezagutu ditu, eta guzti horreen testigu izan dira gure lekukoak.

Lan honek Zamudioko lehena, oraina eta geroa batzen ditu, herri jakituriaren transmisinoari bidea emonez.

0

Marijesiak edo Abendua izenez ezagutzen da Bizkaian Gabonetan herri batzuetan ohitzen dan kantu-errondea. Jesusen jaiotzako koplak abestuz etxerik etxe eske-erronda egiten da hainbat herritan. Batzuk abenduaren 23an bakarrik, beste batzuk Gabon aurreko bederatzi gau edo goizaldetan.

Ohitura horren barri emonaz liburua eta DVDa argitaratu ebazan Labayruk. Dokumentalaren bideoa orain youtuben jarri dogu edozeinek ikusteko moduan. Marijesiak Abenduko koplak

Gozatu kantuakaz eta ikasi gure ohituren ganean.

 

0

BBK Azoka webgune bat da, BBK Fundazioak azoketako produktoreen lana agirira ekarteko sortua. Hainbat eduki ditu, ekoizleei buruz, azokei buruz, errezetei buruz… Labayru Fundazioan artikuluak sortzen hasi gara nekazaritzako gaiakaz lotuta.

Lehenengo kolaborazinoa Bilboko Santo Tomas azokari buruzkoa izan da. Akaitze Kamiruagak Bilboko tradizino horri buruzko artikulua prestau dau, lehenagoko ohiturak eta oraingo erakusleen lekukotasunak kontuan hartuta. Ikusi hemen artikulua.

Datorren urterako egitekoa izango da hilerik hile artikulu laburrak prestatzea, eta lantzean behin artikulu luze-sakonagoak.

0

Aurten Galdakaoko Udalarentzat liburuxka bi egin ditugu, aurretik egindako bideo banatan oinarrituta. Bakotxean herritik egiteko ibilbide bat erakusten da: Elexalde ingurutik bata, Bekea-Arteta-Usansolo inguruetatik bestea.

Abenduaren 17an, herriko liburu-azokako egitarauaren barruan, liburuxka bien aurkezpena egin eban Igone Etxebarriak. Zuztarretatik ahora egitasmo orokorrean, urtero-urtero ekintzaren bat egiten da, eta aurten argitalpen bi horreek izan dira egitasmorako ekarpena.

Liburuxka bakotxean ibilbide bat erakusten da: mapa, jakingarriak, argazkiak, informazino orokorra… Edozeinek herria ezagutu ahal izan dagian eta baita be ibilbidea egin ahal izateko.

Errupin Jauregi zinegotziak eskerrak emon eta bertaratutakoei banatu egin eutsezan.

0

Joan dan barikuan, abenduaren 16an, Berriatuko Kultur Etxeko aretoan, herriko lanbide zaharren gaineko bideoa aurkeztu genduan.

Horretarako lehenengo berriatuarren artean lanbide desbardinetan ibili izan diran lekukoen testigantzak jaso doguz, guztira 30 orduko grabazinoak egin dira. Lekukoen artean errementariak, perratzaileak, arotzak, fundizino lanetan ibilitakoak, idi-probetako arlokoak, joskileak, etab. izan dira. Lanbideok, edo lanbiodetan jarduteko era batzuk behintzat, galtzen doaz. Horregaitik, oso garrantzitsua da oraintsura arte beharren ekin deutsienen lekukotasunak hartzea, informazinoa emoteko protagonisten ahotik zuzen-zuzenean.

Bideoa egitasmo honetako lehenengo emaitza da. Ordu erdiko emonaldian batutako informazinoaren ale hautu batzuk erakutsi dira.

Egitasmo hau Goikolau Kultur Elkarteak sustatutakoa da, Berriatuko Udalaren, Cicautxo enpresaren, eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntasunagaz.

Bertan alkartu ziran Goikolau Kultur Elkarteko kide ugari, Julene Garate zinegotzia eta Labayru Fundazioaren izenean Adolfo Arejita eta Akaitze Kamiruaga.

0

Arratzun urtean zehar herriko hamaika lagunen testigantzak batu ditugu, eurei alkarrizketak egin eta bideoan grabauta. Berbagaiak bizimoduko gorabehera guztiak: herria, auzoak, ermitak eta errotak, erreka-basoak, baserriak, bizimodua, lanbideak, jatekoak, jaztekoak, eskola, olgetak, gaztezaroko ibilerak, jaiotza-heriotzakoak, jaiak eta ospakizunak, gerra denporakoak…

Aurtengo egitekoa grabazinoak eurak egitea izan da, informazinoa batzea, gerora horren zabalkundea era batera edo bestera egiteko. Ha ta guzti be, batutako horren erakusgarri bat herrian aurkeztu zan abenduaren 3an. Aretoa bete egin zan herriaren deiari erantzunez eta bideoak harrera oso ona euki eban. Ikusi hemen.

Ostean lekukoei oparitxu bana emon, argazkia egin eta kopau baten inguruan beste hainbat eta hainbat kontu agertu ziran. Alkateak datorren urtean egitasmoari jarraipena emoteko borondatea agertu eban; halan da ze, datorren urtera arte!