Kategoria: Etnografia

0

Joan dan irailaren 21ean ‘Baserritik mundura’ izeneko jardunaldia egin dabe Sarrikoko unibersidadean, Hegoa institutuak eta EHNE sindikatuak eratzen daben ‘Elikadura-burujabetza eta agroekologia. Baserritik mundura: gure elikaduraren etorkizuna jokoan’ ikastaroaren bigarren edizinoaren barruan. Helburua da hainbat gairen inguruan eztabaidatzea, horretan ibilitakoen esperientzietan oinarrituta. (gehiago…)

0

Aurten be Bizkaiko Foru Aldundiak Ondarearen Europako Jardunaldiak eratu ditu, urrirako programa zabala antolatuta. Aurtengo gaia “Ondarea, emakumeen emaria” jarri dabe, ondarearen transmisinoan eta ondarea jagoten andrazkoen balioa goratuteko helburuagaz. (gehiago…)

0

Irailaren 19an, Akaitze Kamiruagak Kultura Ondarearen ganeko hitzaldia emon deutse Irakasleen Eskolako bigarren mailako ikasleei. Berrehun ikasle inguru batu dira Juliana Aretoan.

Ikasleek aurten gai hori aztertu eta landu beharko dabe. Hitzaldi honen bidez kultura ondarearen ganeko oinarrizko informazinoa eskuratzeko aukera izan dabe. Besteak beste: kultura ondarea zer dan, ondare mota desbardinak, ondare immateriala ezagutzearen garrantzia, bere transmisinoa irakaskuntzan, eta Labayru Fundazioak kultura ondarea gizarteratzeko martxan dituan egitasmoen barri emon jake.

Gure kultura ondare aberatsa ezagutzea, ulertzea eta zaintzea da lehenengo pausua, etorkizuneko irakasleek umeen artean altxor hori zabaldu eta transmitidu ahal izateko.

0
Pedro Mari Goikoetxea, Mari eta Encarna Catalan, Akaitze Kamiruaga.

Herri Ondarearen Atalean egiten ditugun egitasmoen artean, euskaldun ezezagunen bizitza-istorioak batzen jarraitzen dogu. Oraingo honetan, Pedro Mari Goikoetxeagaz batera, Donostian izan gara eta Encarnación Cataláneri egin deutsagu alkarrizketa.

Encarna, Donostiako Antiguo auzoan jaio zan 1924an. Gerrea etorri zanean, 1937an, hamahiru urte egiteko zala, Santurtzitik itsasontzian urten eta beste makinatxu bat umegaz batera, Errusiara joan zan erbesteratuta. Zoritxarrez, hasieran hiru hilabeterako zan bidaia, hogei urtez luzatu zan.

Denpora-tarte horretan bizipen latzak bizi izan zituan, Bigarren Mundu Gerrea besteak beste. Baina beste alde batetik, umetan amestu bako bizimodua euki eban: goi mailako ikasketak egin, geografia irakaslea izan, eguraldi eta atmosfera kontuak ikertu…

Edozelan bere, ez eban inoz Euskal Herrira bueltetako esperantzea galdu. Encarna, plazer eta suerte itzela izan da zu ezagutzeko aukera euki izana. Guztiontzako eredua zara.

0

Apuntes de Etnografía deritxan blogean gai barriak argitaratzen hasi gara irailagaz batera. Udako oporrak joanda, astero-astero, barikuetan, egiten dogun etnografia zabaltzeari ekin deutsagu barriro.

Ia hiru urte dira honezkero artikuluak astero argitara emoten dirana. Era askotako gaiak lantzen dira bertan, beti be modu dibulgatiboan, gure herri-jakintza ahalik eta gehien hedatzeko.

Gaztelaniaz eta ingelesez idazten da, eta sarean ikusi ezeze, harpidetu eta apunteok email bidez jasoteko bidea be badago. Iraileko lehenengo artikuluak “Medios de transporte en el caserío” dauka izenburua, eta Segundo Oar-Artetak sinatuta dator; Jaione Bilbaok ingeleseratu dau hau, “Means of transport on the farm“, baita aurrekoak be.

0

Labayru Fundazioak hainbat hamarkada daroaz bizimodu tradizionalari buruzko informazinoa batzen, ikertzen eta gizarteratzen. Aurten be, daborduko, hainbat herritarren testigantzak batu dauz, eta www.herriondarea.eus atarian argitaratu, besteak beste: Zeberioko Manu Etxebarriak mitologiaren gainean kontautakoak; Zeanuriko Enrike Etxebarriak artzaintzari buruz azaldutakoak; Zeanuriko Ander Manterolak erroteari buruz esandakoak eta egurraren eta basoaren gainean Atxondoko Jesus Eguzkiza Eguzkik ondo baino hobeto ezagutzen dituanak.

 (gehiago…)

0

Arrigorriagako Udalagaz daukan hitzarmenari esker, Labayru Fundazioa orain hiru urte hasi zan udalerri horretako toponimia ikertzen. 2016 eta 2017an Foru Artxibategiko fondoen hustuketea egin zan; besteak beste Udal Saila, Atal administratiboa eta Protokolo notarialak errebisau ziran. Lan horri esker, 700 leku-izen inguru batu ziran, eta bide batez, toponimo bakotxak denporan zehar izan dituan izendapen desbardinak bildu dira.

Aurtengo egitasmoaren helburua batutako informazino horren ahozko kontrastea egitea da. Horretarako bideo-grabazinoen bidez, toponimoak banan-banan herriko lekukoakaz baieztu eta egiaztau behar dira. Hau da leku-izenek izan daben bilakaerea ezagutzeko modu zuzenena, eta izenak espazio jakin baten kokatzeko modua.

Arrigorriagak XX. mendean izan eban aldaketea kontuan hartuta, ez da lan erraza eskuartean daukaguna. Gure lekukoek ezagututako herria eta gaur egunekoa guztiz aldenduta dagoz; baserri, solo eta arlo gehienak desagertuta dagoz eta sarri ez da euren oroitzapenik geratzen.

Etorkizunean, bilketa bietatik jasotako informazinoagaz arautuko dira Arrigorriagako toponimoak.

0
Luis Manuel Peña. Argazkia: Miguel Sabino Díaz.

“Karrantza ezagutuz” izenburuagaz jardunaldia egin dabe Karrantzan maiatzaren 26an. Herriagaz zerikusia daukien gaiei buruz berba egiteaz ganera, El Pingano errotaren bisitaldia egin dabe. Programaren barruan, Luis Manuel Peñak hitzaldia egin dau Atlas Etnográfico de Vasconia programari buruz eta, zehatzago, nekazaritzaren ganean egin barri dan aleari buruz.

Hitzaldian egitasmoaren historia azaldu dau, eta egitasmoaren sortzailea, José Miguel de Barandiaran, Karrantzako Manuel López Gilegaz lotu dau; izan be, Barandiaranen ikaslea izan zan eta 1921etik hasita Anuario de Eusko Folklore aldizkarian lotuta agertzen dira.

Jardunaldian Sergio Gonzálezek be parte hartu dau, Apuntes de etnografía blogean parte hartzen dauenak, material grafikoagaz batez be. Miguel Sabino Díaz be hizlarien artean izan zan; hau be Etniker Bizkaia taldeko kidea eta blogeko kolaboradorea.

 

0

Labayru Fundazioaren proiektuetariko bat, aurten, Gatikako Udalarentzako baserrien katalogoa sortzea izango da. Horretarako, hasteko, hainbat datu-base hustu doguz; besteak beste, Fogueraciones de Bizkaia del siglo XVIII liburua eta Bizkaiko Foru Agiritegi Historikoko 1825-1830ko Polizien Erroldak eta Archivo Municipal de Gatika. Horreen hustuketeari Udalaren zerrendea eta Eusko Jaurlaritzak daukan datu-basea gehitu jakoz.

Momentu honetan, jasotako informazinoa lekukoakaz kontrastetan gabilz. Grabazinoen bidez lekukoek baserriak izentetako ahoz erabilten dabezan formak lortuko doguz, sarritan idatzizkotik asko aldentzen direnak. Informanteei batutakoa be lagungarria izango da katalogoa osotzeko.

Argitalpenean, baserriei buruzko informazinoaz gainera, bakotxaren argazkia gehituko da.

0

Apirilaren 13an, Altamirako Kultur Etxean, Busturi ipuinetakoa dirudi izeneko bideoa aurkeztu zan. Ikusentzunezko honetan Busturian XIX. mendean, gitxi gorabehera hogei urtez (1842-1862) martxan egon zan zeramika fabrikeari buruzkoak azaltzen dira: testuinguru historiko-ekonomikoa, fabrikearen sortzaileak, ekoizten ebezan produktuen ezaugarriak, eta Busturiko zeramikak Uzelai pintoreagaz izan eban loturea, besteak beste. (gehiago…)