Etnografia gaiak

~
0

Cortesía de Fernando Hualde.

Zuberoara joko dugu, Maule (Mauleón-Licharre) ingurura. Bertan trebatu ziren, XVIII. mendean, lihogintzan eta kalamugintzan jarduten zuten langileek oinetako klase berezi bat egiten: espartinak. Eta, hain zuzen ere, horiek izan ziren Maule mapan jarri zutenak.

XIX. mendearen erdialdean, migrazioari eta Frantziako iparraldeko meatzariei esker, hasiera batean eskuz egiten ziren espartinen eskaria izugarri hazi zen; izan ere, industrializazio-prozesuak aurrera egin ahala, beharrezkoa izan zen kanpoko eskulana biltzea.

 (gehiago…)

0

Iker Ugalde. Labayru Fundazioaren Argazki Artxiboa.

Mahatsa biltzeko sasoia da Euskal Herrian. Azidotasuna, azukrea eta beste hiru edo lau parametro kontrolatzeko analisien bidez, txakolin-ekoizleek mahatsaren heltze-maila optimoa bilatzeko ahaleginetan dabiltza.

Gure baserrietan ohikoa izan da txakolina egitea, etxekoen kontsumorako. Mahatsondoak baratze eta soro-ertzetan landatzen ziren gehienbat, baita soroak banatzeko balio zuten ilaretan ere. Duela mende-laurden bat, dozena bat hektarea mahasti inguru zeuden Bizkaian; gaur, laurehun baino gehiago daude.

 (gehiago…)

0

Ziortza Artabe Etxebarria. Labayru Fundazioaren Argazki Artxiboa.

Telesforo de Aranzadik duela gizaldi bat adierazi zuenez, “tabek izugarrizko garrantzia izan dute Europako etnografian, historiaurreko garaietatik”. Izan ere, munduko hainbat lekutan belaunaldiz belaunaldi jokatu den tradiziozko haur-jolasa da.

Euskal Herrian tartsoko hezurtxoak baliatzea izan da ohikoena, gehienetan arkumearenak. Halaber, ahari- edo ahuntz-tabak preziatuak izan dira, arkumearenak baino gogorragoak eta distiratsuagoak direlako. Era berean, txerri-tabak ere erabili izan dira, baita behiarenak ere.

 (gehiago…)

0
Txirlak. Idoia Tolosa

Txirlak. Idoia Tolosa. Labayru Fundazioaren Argazki Artxiboa.

Mendeak zehar, etxeko lanetan eta familiari loturiko eginkizunetan aritu izan dira emakumeak, salbuespenak salbuespen. Beren betebeharren artean zegoen, besteak beste, elizan familiaren hilobia zaintzea ere.

Alabaina, zeregin horietatik aparte, makina bat lanbide eta eginkizun daude nagusiki emakumeek bete izan dituztenak eta, oro har, bigarren mailakotzat hartu izan direnak. Adibidez, emagin, jostun, maistra, bendejera, esnezale… lanak; eta saregile, neskatila, sardinera eta txirlari lanak, kostaldeko herrietan.

 (gehiago…)