Etnografia atalak
San Nikolas, Muruzabaleko Gotzaitxoa. Iturria: Fernando Hualde.
Nafarroako Foru Erkidegoko hamar bat herritan Kultur Ondare Immaterialaren harribitxi bat gordetzea lortu dute. Beste eskualde batzuetan urritzen hasia da, eta Penintsulako erkidego gehienetan ez da existitu ere egiten. Hala ere, ez diogu behar adinako garrantzirik ematen, hain zuzen ere, ohituta gaudelako hura gure artean ikustera. Jakina, urria denez, gero eta balio handiagoa du harribitxi horrek.
Gordexolako San Andres Azoka. Iturria: Labayru Fundazioaren Argazki Artxiboa.
Urtero, azaroaren amaieran eta abenduaren hasieran, San Andres azoka dela eta, Gordexola eraldatu egiten da. Molinar plaza, zelaia eta inguruko kaleak karpez, animaliez, artisau-postuez eta eskualdeko eta urrunagotik etorritako jendez betetzen dira. Gordexolako San Andres azoka Enkarterrian ondo errotutako ohitura da.. 1709. urtean dokumentatu bazen ere, haren sustraiak askoz sakonago daude landa munduko memorian.
Ogigaztaia. Iturria: Felix Mugurutza.
Baserri inguruneko herri-kulturan, ogigaztaia animalia bereziki zuhur eta arriskutsutzat jo izan da beti. Hain da azkarra, ezen, gainerako piztiek ez bezala, gizakion asmoak igartzeko eta horiei aurre hartzeko gai baita.
Hori jazotzen denean, ogigaztaiak antzeman duenean gizakiek aztoratu nahi dutela, ondorio larriekin hartzen du haiekiko mendekua. Antza, naturaz gaindikoak eta magikoak diren nolakotasunak dituelako animalia horrek.
Kanboko txokolatea. Iturria: Pantxix Bidart.
Gauza jakina da txokolatea Hego Ameriketako aspaldiko zibilizazioen ekai ezin preziatuzkoa zela. Diru gisa baliatzen zuten kakao-baba Kristo aitzineko mila urtean jadanik. Medikuntzan, eltzegintzan edota alkohola egiteko baliatzen zuten ere. Hitza bera Maya zibilizaziotik datorkigu, haiek xocoatl deitzen ziotelarik baba horrekin egindako edari beroari.
Inportazioak Kristobal Colonen aurkikuntzaren ostean hasi ziren, Hernan Cortés-i esker. Iduri luke Luis XIV.a eta Espainiako Maria Teresaren ezteietan (1660 urtean) arrakasta izan zuela eta ordutik zitekeen Euskal Herrian kokatu.
Bilbo-Abando
Colon de Larreategi 14, 2. esk.48001 Bilbo (Bizkaia)
Tel.: +34 94 443 76 84
labayru@labayru.eus
Derio
Larrauri 1A, 5.a48160 Derio (Bizkaia)
Tel.: +34 94 406 01 71
idazkaritza@labayru.eus
Bilbo-Bolueta
Metroalde eraikinaBilbo-Galdakao errep. 6A
48004 Bilbo (Bizkaia)
Tel.: +34 94 607 72 10
labayru@labayru.eus
